Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

1893 -- Piotr Lebiedziński, Jan i Józef Popławscy oraz Kazimierz Prószynski
              konstruują kilka aparatów mających "ożywic fotografię"
1895 -- Kazimierz Prószyński przy pomocy swego pleografu realizuje krótkie scenki  
              dokumentalne i fabularne.
1896 -- pierwsze publiczne seanse 'kinematograficzne (Kraków, Warszawa, Łódź).
1897 -- Bolesław Matuszewski, pionier polskiej kinematografii, realizuje filmy
              medyczne oraz w rok później, jako pierwszy teoretyk filmu, wydaje drukiem
              swe prace: Une nouvelle source de l'histoire (Nowe źródlo historii) i La
              photogiaphie animee (Ożywiona fotografia).
1899 -- pierwsze stałe kino (Łódź).
1902 -- pierwsza wytwórnia filmowa -- Towarzystwo Udziałowe "Pleograf",
              zajmująca się zarówno realizacją jak i rozpowszechnianiem krótkich filmów
              dokumentalnych, krajoznawczych i scenek fabulannych (z udziałem znianych
              polskich aktorow teatralnych).
1908 -- pierwiszy polski film fabularny -- komedia "Antoś pierwszy raz w
              Warszawie"; sceniariusz, rezyseria i zdjęcia -- Józef Meyer, - w roli
               tytułowej -- populanny komik Anitoni Fertner; -- pierwsze próby
               udźwiękowienia filmów.
1909 -- Aleksander Hertz zaklada spółkę filmową -- Sfins; działała ona do roku 1939
               i wyprodukowala kilkadziesiąt filmów;
1913 -- powstają pierwsze pisma filmowe: "Scena i Ekran" (Lwów) i ,,Kino, teatr
              i Sport" (Warszawa, 1914),
1919 -- utworzenie Związku Przemysłowców Filmowych; produkcja wynosiła w tym
              roku 21 filmów fabularnych i 61 krótkometrażowych; kin było około 400.
1920 -- otwarcie pierwszych w Polsce Kursów Sztuki Kinematograficznej;
              przedsięwzięcia tego rodzaju, choć liczne w następnych latach,
              nie cieszyły się jednak najlepszą sławą.
1924 -- Karol Irzykowski wydaje Dziesiqtq Muzę -- pierwszą w literaturze
              światowej, obok publikacji Beli Balazsa, pracę z dziedziny estetyki filmu,
              w której dowodzi, ze film jest "widzialnością obcowania człowieka z materią".
1926 -- Tadeusz Pruszkowski, profesor warszawskiej Szkoly Sztuk Pięknych,
               realizuje wraz z grupą studentow pierwszy eksperymentalny film
               amatorski Szczęsliwy wisielec czyli Kalifornia w Polsce; film mial 2 000
               metrów i wyświetlany był w kinach.
1927 -- kronika filmowa staje się stałym organem Polskiej Agencji Telegraficznej;
1929 -- publiczności oferowano przede wszystkim sensacyjne dramaty erotyczine:
              Grzeszna miłosc, Kobieta, która grzechu pragnie, Szlakiem hańby, Z ramion
               w ramiona, Kult ciała... Kult ciała reklamowano jako "pierwszy film
              dźwiękowy"; zrealizowany został, niemal w całości, w Wiedniu i tam
              nagrano płyty z dźwiękiem;
1929 -- w 727 kinach pojawiio się 18 nowych polskich filmów fabularnych
              i 290 krótkometrażowych.
1929 -- rozpoczęła działalność pierwsza zorganizowana grupa awangardowa,
              zarejestrowana w dwa lata później pod nazwą Stowarzyszenie Miłośników
              Filmu Artystycznego "Start"; zalożycielami byli: Eugeniusz Cękalski,
              Wanda Jakubowska, Tadeusz Kowalski, Jerzy Zarzycki i Stanisław Wohl;
              później dołączyli do niej: Jerzy Toeplitz, Aleksander Ford, Jerzy Bossak
              i inni; walczyli oni o film społecznie użyteczny.
1930 -- Moralność pani Dulskiej wg sztuki Gabrieli Zapolskiej, jedna z licznych
              adaptacji literatury "drugiego rzutu", w tym przypadku pierwszy
              polski film mówiony (dialog nagrano na płytach gramofonowych),
              zrealizowany całkowicie w kraju; reżyserował Borys Newolin.
1930 -- powstała Centrala Propagandy Filmu Naukowego, jednocząca wysiłki
              realizatorów i instytucji specjalizujących się w tym gatunku.
1930 -- ukazał się pierwszy numer popularnego tygodnika ,,Kino", najdłużej
              wydawanego pisma filmowego; poważne publikacje na tematy filmowe
              pojawiały się jednak częściej w ,,Wiadomościach Filmowych", a przede
              wszystkim na łamach niebranżowych tygodników (,,Wiadomości Literackie")
              i dzienników.
1931 -- gwałtowny spadek produkcji do 10 filmow fabularnych w skali rocznej.
1931 -- pierwszy dźwiękowy film rysunkowy, zrealizowany przez Jana Jarosza.
1933 -- Biały ślad w reżyserii i ze zdjęciami Adama Krzeptowskiego inauguruje
              w Wenecji udział polskiej kinematografii w międzynarodowych festiwalach
              filmowych.
1933 -- współprodukcja uwienczona sukcesem: film polsko-czechosłowacki
              Dwanaście krzeseł wg powiesci Ilji Ilfa i Jewgienija Pietrowa, w reżyserii
              Michała Waszyńskiego i Martina Frica, z udziałem Adolfa Dymszy i Vlasty
              Buriana;
1933 -- powołanie do życia Związku Producentów Filmów Krótkometrażowych, który
              jednoczył producentów i realizatorów; związek wywalczył zniżkę podatkową
              dla kin, wyświetlających polskie filmy krótkometrażowe;
1933 -- założeme we Lwowie Klubu Filmowego ,,Awangarda", który zajmował się
              szerzeniem kultury filmowej oraz badaniami teoretycznymi, szczególnie
              problemami psychologii odbioru filmu i budowy dzieła filmowego
              (Boleslaw W. Lewicki) oraz muzyki w filmie (Zofia Lissa).
1934 -- powstanie Rady Naczelnej Przemysłu Filmowego w Polsce, obejmującej
              wszystkie sprawy polskiej kinematografii w kraju i za granicą; uchwalenie
              ustawy filmowej, regulującej całokształt spraw kinematografii.
1934 -- pierwsze próby dubbingu filmów zagranicznych na język polski.
1934 -- Czy Lucyna to dziewczyna w reżyserii Juliusza Gardaina -- film
              reprezentujący najpopularniejszy gatunek -- komedię; główne role
              odtwarzali ulubieńcy publiczności -- Jadwiga Smosarska, Eugeniusz Bodo
              i Mieczysława Ćwiklińska.
1935 -- próba ambitnej komedii: Antek policmajster w reżyserii Michała
              Waszyńskiego, z najpopularnejszym polskim aktorem komediowym,
              Adolfem Dymszą -- polski wariant Gogolowskiego Rewizora;
1935 -- pierwsze nagrody na międzynarodowych festiwalach: w Moskwie za grę
              zespołu aktorskiego w filmie Młody las, w Wenecji -- za Dzień wielkiej
              przygody; oba filmy reżyserował Józef Lejtes.
1935 -- utworzenie Związku Dziennikarzy i Publicystów Filmowych, przyjętego
              w rok później do Międzynarodowej Federacji Prasy Filmowej -- FIPRESCI.
1935 -- powołame do życia Stowarzyszenia Realizatorów i Techników Filmowych.
1937 -- zrealizowano 27 filmów fabularnych (najwyższa produkcja w okresie
              przedwojennym), zaś krótkometrażowych -- 102; czynnych bylo 769 kin,
              8 miejsc przypadało na tysiąc mieszkańców; na ekranach pojawiły się
              492 filmy zagraniczne;
1937 -- nagroda na festiwalu. w Wanecji dla filmu krótkometrażowego
              Trzy etiudy filmowe (będącego wizualną transkrypcją etiud Chopina),
               zrealizowanego przez Eugeniusza Cękalskiego i Stanislawa Wohla;
1937 -- pierwsza nagroda dla polskiego filmu amatorskiego: w Paryżu
              otrzymał ją film Piękno Księstwa Łowickiego Tadeusza Jankowskiego;
1937 -- powstanie Spółdzielni Autorów Filmowych, kontynuującej i rozwijającej
              działalność nie istniejącego już wówczas Startu.
1938 -- na ekranach ukazało się 18 filmów fabularnych; w chwili wybuchu wojny
              9 znajdowało się w realizacji, a 11 w przygotowaniu; w okresie od 1919
              do 1939 roku istniało 121 wytwórni, ale -- z wyjątkiem Sfinksa
              i Leo-filmu -- każda z nich wyprodukowała zaledwie po jednym
              lub kilka filmów.
1939 - 1944 -- po zajęciu Polski przez wojska niemieckie kinematografia polska
              przestała istnieć. Polskie organizacje podziemne wzywały do bojkotu kin
              otwieranych przez Niemców. Mimo hitlerowskiego terroru, powstaje
              podziemna grupa filmowa (Antoni Bohdziewicz, Jerzy Zarzycki i inni),
              która w czasie Powstania Warszawskiego -- 1944 -- filmuje walki oraz
              codzienne życie powstańcow. Kilku filmowców towarzyszy z kamerą polskim 
              oddziałom wojskowym we Francji, Wielkiej Brytanii, na Bliskim Wschodzie,
              w Holandii i Belgii, we Włoszech. Decydujące znaczenie dla przyszłego
              rozwoju kinematografii polskiej ma jednak Czołówka Filmowa powołana
              do życia w roku 1943 na terenie Związku Radzieckiego przy I Dywizji
              Wojska Polskiego. W skład tej grupy wchodzili m. in. Aleksander Ford,
              Władyslaw Forbert, Ludwik Perski, Stanisław Wohl, a później Jerzy Bossak
              i inni. Jej dziełem są filmy-kroniki: Przysięgamy ziemi polskiej i dwa wydania
              Polski Walczącej. W roku 1944 Czolówka przekształcona zostaje,
              w wyzwolonym już Lublinie, w Wytwórnię Filmową Wojska Polskiego,
              będącą zaczątkiem nowej polskiej kinematografii. Pierwszym jej filmem był
              Majdanek -- cmentarzysko Europy w reżyserii Aleksandra Forda.
              W Lublinie pojawia się też pierwszy numer Polskiej Kroniki Filmowej.
1945 -- stan odziedziczony po wojnie: wszytkie atelier i laboratoria filmowe
              zniszczone, sprzęt i urządzenia -- zdewastowane lub wywiezione; większosć
              kin -- zburzona lub nienadająca się do użytku; kadra filmowa
              (pracowników twórczych i technicziych) liczyła zaledwie kilkadziesiąt osób;
1945 -- Wytwórnia Filmowa WP przenosi się do Łodzi;
1945 -- powołanie do życia pierwszych placówek szkolnictwa filmowego: Warsztatu
              Filmowego Młodych, następnie Kursu Przysposobieniia Filmowego
              (w Krakowie), przekształconego późiej w Wyzsze Studium Filmowe (w Łodzi),
              które stało się zalążkiem Wyższej Szkoły Filmowej;
1945 -- upaństwowienie kinematografii: produkcji i rozpowszechniania;
              Przedsiębiorstwo Panstwowe ,,Film Polski" przejmuje całokształt spraw
              związanych z kinematografią;
1945 -- powstaje Instytut Filmowy
1945 -- liczba czynnych kin: 409; wyprodukowano 55 filmów krótkometrażowych.
1946 -- uruchomienie pierwszego po wojme atelier filmowego w zaadaptowsnej hali
              sportowej w Łodzi;
1946 -- ukazuje się pierwszy numer pierwszego po wojnie czasopisma filmowego
              "Film", ktore najpierw wychodzi jako dwutygodnik, a od roku 1949 jako
              tygodnik; w styczniu 1973 ukazuje się nowy tygodniik: magazyn ilustrowany
              ,,Film";
1946 -- na festiwalu w Cannes film oświatowy Jarosława Brzozowskiego Wieliczka
              otrzymuje nagrodę, jest to pierwsza powojnie nagroda dla polskiego filmu;
1946 -- utworzoy zostaje Klub Sprawozdawców Filmowych, któryw tym samym roku
              przystępuje do Międzynarodowej Federacji Prasy Filmowej (FIPRESCI).
1948 -- powołanie do życia Panstwowej Wyższej Szkoly Filmowej w Łodzi (do końca
              1972 roku opusciło ją 750 absolwentów, w tym wielu obcokrajowców);
1948 -- ukazał się pierwszy numer czasopisma ,,Kinotechnik", poświęconego
              problemom techniki kinowej i filmowej;
1948 -- rozpoczęto seryjną produkcję projektorów filmowych.
1949 -- premiera komedii Skarb w reżyserii Leonarda Buczkowskiego ;
1949 -- powołanie do życia placówki naukowo-badawczej: Zakładu Historii i Teorii
              Filmu, wchodzącego w skład Państwowego Instytutu Sztuki;
1949 -- powstał pierwszy amatorski klub filmowy: AKF Śląsk w Katowicach;
1949 -- rozpoczęto produkcję taśmy filmowej.
1950 -- powołanie do życia specjalistycznego wydawnictwa filmowego: Filmowej
              Agencji Wydawniczej, przekształconej w roku 1959 w Wydawnictwa
              Artystyczne i Filmowe (do końca roku 1972 ukazało się 310 tytułow książek
              filmowych o łącznym nakładzie 5 355 000 egzemplarzy);
1950 -- utworzenie Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu;
1950 -- liczba kin: 1376; odbyły się premiery 4 filmów fabularnych i 203
              krótkometrażowych.
1951 -- pierwsi absolwenci opuszczają łódzką szkołę filmowa;
1951 -- ukazuje się pierwszy numer czasopisma historyczio-teoretycznego
              "Kwartalnik Filmowy" (wychodzi do roku 1965);
1951 -- na ekrany wchodzą Mury Malapagi -- pierwszy zagraniczny film
              zdubbingowany na język polski w studio w Łodzi.
1952 -- utworzenie Centralnego Urzędu Kinematografii: szczytowy okres
              administracyjnego centralizmu;
1952 -- realizacja pierwszego barwnego filmu krótkometrażowego Mazowsze,
              zrealizowanego przez Tadeusza Makarczynskiego;
1952 -- utworzenie filmowego ośrodka technicznego, przekształconego później
              w Filmowy Ośrodek Doświadczalno-Usługowy (FODU) a następnie
              w Filmowy Osrodek Badawczo-Rozwojowy "Techfilm";
1952 -- ze studia doświadczalnego w Warszawie nadana zostaje pierwsza
              audycja telewizyjna.
1953 -- początek działalnosci Wytwórni Filmów Fabularnych we Wroclawiu;
1953 -- początek regularnego nadawania audycji telewizyjnych.
1954 -- premiera pierwszego barwnego filmu fabularnego: Przygoda
              na Mariensztacie w reżyserii Leonarda Buczkowskiego;
1954 -- pierwsza projekcja filmowa na telewizyjnych ekranach.
1955 -- utworzone zostają zespoły realizatorów filmowych -- oryginalna forma
              samorządu twórców;
1955 -- powstaje samodzielne studio dubbingu w Łodzi, w rok później również
              w Warszawie;
1955 -- rozpoczyna działalność Centralne Archiwum Filmowe, noszące dziś
              nazwę Filmoteki Polskiej (posiada obecnie m. in. kopie 14 000 filmów
              pełno- i krótkometrażowych);
1955 -- w Warszawie powstaje pierwszy dyskusyjny klub filmowy
1955 -- rozpoczyna działalność pierwsze w Polsce kino panoramiczne;
1955 -- liczba kin; 2672; na ekrany weszło 8 polskich filmów fabularnych
              i 195 krótkometrażowych.
1956 -- likwidacja Centralnego Urzędu Kinematografii; na jego miejsce utworzony
              zostaje Naczelny Zarząd Kinematografii, wchodzący w skład Ministerstwa
              Kultury i Sztuki; następuje reorganizacja zarządzaaia kinematografią;
1956 -- polscy krytycy filmowi przyznają po raz pierwszy nagrody Syreny
              Warszawskiej; otrzymują je: Jerzy Kawalerowicz za Cień oraz Jerzy
              Hoffman i Edward Skorzewski za Uwaga, chuligani!;
1956 -- ukazał się pierwszy numer pisma "Film na świecie", zawierający przedruki
              z zagranicznej prasy filmowej; ostatni numer wyszedł w czerwcu 1959 r.;
1956 -- powołanie do życia Federacji Amatorskich Klubów Filmowych oraz
              Polskiej Federacji Dyskusyjnych Klubów Filmowych.
1956 -- przekazanie kin radom narodowym; proces ten trwał do roku 1960;
1956 -- rozpoczyna działalność Filmowa Rada Repertuarowa (w 1973 r.
              przekształcona w Filmową Komisję Repertuarową), kwalifikująca filmy
              zagraniczne na polskie ekrany;
1956 -- Polska Kronika Filmowa rozpoczyna realizację dwóch wydań kroniki
              tygodniowo;
1956 -- ukazuje się pierwszy numer tygodnika "Ekran"; dwutygodnik
              "Teatr" przekształcił się (na rok) w "Teatr i Film".
1958 -- ważniejsze premiery filmow fabularnych: Eroica w reżyserii Andrzeja
              Munka, Ewa chce spać -- debiut Tadeusza Chmielewskiego,
1958 -- powstanie Studia Miniatur Filmowych w Warszawie;
1958 -- powtórne powolanie do życia Wytwórni Filmowej WP "Czolówka";
1958 -- organizacja polskich krytyków filmowych przyjmuje nazwę
              Klubu Krytyki Filmowej; po raz pierwszy przyznane zostają
              nagrody im. Karola Irzykowskiego za prace publicystyczne,
              krytyczne i dzienikarskie;
1958 -- odbył się I Festiwal z cyklu Festiwali Filmowych w Warszawie,
              nazywany obecnie Konfrontacjami, doroczny przegląd najciekawszych
              filmów świata; impreza powtarzana jest i w innych miastach.
1959 -- rozpoczyna działalność Zakład Wiedzy o Filmie w Uniwersytecie Łódzkim;
1959 -- w Łodzi powstaje pierwsze w Polsce kino studyjne;
1960 -- wazniejsze premiery filmów fabularnych: Zezowate szczęście w reżyserii
              Andrzeja Munka;
powołanie do życia Zakładu Produkcji Filmów
              Telewizyjnych; liczba kin: 3418, na ekrany weszło 21 polskich filmów
              fabularnych i 350 krótkometrażowych.
1961 -- zginął tragicznie Andrzej Munk (21.1X); filmem "Mąż swojej żony"
              debiutuje Stanisław Bareja; ukazał się pierwszy numer miesięcznika
              ,,Kamera", poświęconego twórczości ktkometrażowej.
1962 -- ważniejsze premiery filmów fabularnych: Nóż w wodzie -- debiut
              Romana Polańskiego; budowa dwóch hal zdjęciowych w warszawakiej
              WFD; rozpoccie realizacji filmów fabularnych w Warszawie.
1964 -- debiut fabularny Jana Łomnickiego; Giuseppe w Warszawie w
              reżyserii Stanisława Lenartowicza; pierwsze telewizyjne serie filmowe:
              fabularna -- Barbara i Jan, dokumentalna -- Chwila wspomnień;
              odbyl się I Międzynarodowy Festiwal Filmów Krótkometrażowych
              w Krakowie.
1965 -- pierwsze filmy Jerzego Skolimowskiego; szczytowy rok polskiego
              eksportu: zawarto 281 transakcji sprzedaży filmów fabularnych i 810
              transakcji sprzedaży filmów krótkometrażowych; filmy polskie trafiły
              w tym roku do 42 krajów; liczba kin: 3 931; na ekrany weszło 20 polskich
              filmów fabularnych i 481 krótkometrażowych.
1966 -- Kongres Kultury Polskiej, zorganizowany w związku. z obchodami
              Tysiąclecia Państwa Polskiego; wielka impreza podsumowuca
              dotychczasową ewolucję i rozwój polskiej kultury i sztuki, w tym także
              filmu; największa liczba wyprodukowanych w ciągu roku filmów
              fabulamych -- 26 (w tym jeden dwuczęściowy);Wystrzał w reżyserii Jerzego
             Antczaka, pierwszy film telewizyjny wprowadzony na ekrany kin; ukazuje
             się pierwszy numer miesięcznika ,,Kino", poświęconego twórczości i kulturze
             filmowej (na miejsce ,,Kwartalnika Filmowego"); powołanie do życia
             Stowarzyszenia Filmowców Polskich.
1967 -- ważniejsze premiery filmów fabularnych: Sami swoi w reżyserii Sylwestra
             Chęcinskiego, ważniejsze filmy krótkometrażowe: Pożar, pożar, coś nareszcie
             dzieje się
Marka Piwowskiego; zginął tragicznie Zbigniew Cybulskii (8.I);
             utworzenie w Krakowie filii Studia Miniatur Filmowych; otwarcie pierwszych
             kin wyświetlających filmy na taśmie 70 mm w Łodzi i Krakowie; ukazał się
             pierwszy numer tygodnika ,,Magazyn Filmowy" (przestał wychodzić z końcem
             1972 r.).
1968 -- burzliwa i szeroka dyskusja o modelu organizacyjnym kinematografii, o stanie i
              zadaniach polskiej twórczości filmowej; rozwiązanie istniejących zespołów
              filmowych; debiut Witolda Leszczyńskiego, rekordy powodzema biła filmowa
              seria telewizyjna Stawka większa niż życie; ukazał się pierwszy numer
              miesięcznika ,,Kultura Filmowa", wydawanego przez Pols Federac
              Dyskusyjnych Klubów Filmowych.
1969 -- powołanie do życia nowych zespołów filmowych, pozbawionych jednak funkcji
              producentów filmów; w wypadku samochodowym zgił (10.VII) znany aktor
              Bogumił Kobiela.
1970 -- wydarzenia grudnia 1970 roku zapoczątkowały nową falę dyskusji poświęconej
              polskiej twórczości filmowej i polskiej kinematografii; debiuty: Rejs Marka
              Piwowskiego, Dziura w ziemi Andrzeja Kondratiuka; ważniejsze filmy
              krótkometrażowe (przeznaczone dla kin i telewizji): Psychodiama. Marka
              Piwowskiego; odbył się I Festiwal Polskich Filmów Fabulamych w Łagowie;
              zmarł (20.X) Antoni Bohdziewicz - reżyser i ceniony pedagog
1971 -- spotkanie przedstawicieli środowiska filmowego z najwyższymi władzami
              politycznymi i państwowymi; ożywiona dyskusja środowiskowa i prasowa na
              temat miejsca i roli filmu w Polsce; ważniejsze premiery filmów fabularnych:
              Kaidiogram -- debiut Romana Załuskiego i Trąd -- debiut Anndrzeja
              Trzosa-Rastawieckiego; ważniejsze filmy ktkometrowe (kinowe i
              telewizyjne): Korkociąg Marka Piwowskiego; pierwsza emisja telewizyjnego
              programu barwnego -- trans-misja przebiegu VI Zjazdu PZPR; zmarł
              reżyser Jerzy Zarzycki (2.I);zmarła gwiazda przedwojennego filmu polskiego
              Jadwiga Smosarska (1.X).
1972 - l stycznia powołano do życia nowe zespoły filmowe o szerszym. zakresie
              samodzielności i odpowiedzialności; ważniejsze filmy krótkometrażowe
              (kinowe i telewizyjine); Hair Marka Piwowskiego;
          - zmarła (27.VII) nestorka polskiej sceny i ekranu Mieczysława Ćwiklińska.